Nikon Imaging | Polska | Europa

Sprawdzone wskazówki na uchwycenie pięknych zachodów Słońca

Zachody Słońca to jeden z najpopularniejszych fotograficznych tematów, a towarzysząca im atmosfera może mieć wiele odsłon. Nawet gdy Słońce skryje się za linią horyzontu, poblask zmierzchu rozświetla niebo jeszcze przez mniej więcej 20 minut, co daje kapitalny efekt na zdjęciu. Wypróbuj nasze praktyczne wskazówki, aby jak najlepiej uchwycić te magiczne chwile.

©Neil Freeman | Nikon School

• Aby ocenić, czy zachód Słońca dobrze wyjdzie na zdjęciach, warto obserwować chmury: wysoko zawieszone i rozrzedzone są optymalne, ponieważ będą przechwytywały część światła i koloru, tworząc atrakcyjną wizualnie scenę. Skłębione chmury nie są dobrym znakiem. Piękny zachód Słońca często następuje po deszczowym dniu – jeśli tuż przed zachodem deszczowe chmury zaczynają się rozpraszać, możesz liczyć na świetne zdjęcia.

• Podczas fotografowania zachodu Słońca trzeba szybko reagować – na uzyskanie odpowiedniego efektu masz około 20 minut. Warunki mogą się błyskawicznie zmieniać, ponieważ światło odbija się od różnych obiektów, a jego intensywność ulega zmianie. Kluczowe jest wcześniejsze przygotowanie. Nie chcesz przecież przegapić wymarzonego ujęcia, próbując na szybko rozstawić statyw.

• Aby uchwycić naprawdę udane, dramatyczne zdjęcia zachodu Słońca, zazwyczaj potrzeba czegoś więcej niż tylko samego zachodu – w kadrze powinny się znaleźć obiekty pierwszoplanowe, takie jak kształty, cienie, detale czy tekstury. Chmury i ptaki na niebie również mogą dodać głębi, wzbudzić zainteresowanie i tchnąć życie w fotografowaną scenę.

• Ekspozycja będzie zazwyczaj trwała dłużej niż sekundę (jeśli słońce zaszło już za horyzont), dlatego warto unikać drgań aparatu. Wiąże się to z koniecznością stosowania statywu oraz wężyka spustowego lub samowyzwalacza aparatu. W miarę przygasania światła będzie potrzebny coraz dłuższy czas otwarcia migawki. Przeglądaj zdjęcia na ekranie, posiłkując się histogramem (patrz poniżej), a w razie potrzeby wydłuż czas ekspozycji kolejnego ujęcia. Jeśli chcesz uzyskać zdjęcie sylwetkowe, skróć czas otwarcia migawki. Pamiętaj jednak, aby nie przesadzić i nie przytłoczyć ujęcia czernią.

• Jeśli Słońce jeszcze widać na niebie, w przypadku fotografowania z ręki skorzystaj z funkcji automatyki z preselekcją przysłony (trybu A w aparacie) i automatycznego doboru czułości ISO – powinno to zrównoważyć ekspozycję przy stopniowo słabnącym świetle. O zachodzie Słońca światło zmienia się tak szybko, że korzystając z trybu manualnego (M), trzeba nieustannie regulować ustawienia aparatu w celu utrzymania prawidłowej ekspozycji. Pozostawia to mniej czasu na ocenę światła i kompozycji zdjęcia. Jeśli potrzeba dłuższego czasu otwarcia migawki, można użyć filtra szarego (ND) lub wybrać mniejszy otwór przysłony, np. f/11 lub f/16. Ustawienie niskiej czułości ISO (64 lub 100) pozwoli uzyskać zdjęcie o wyższej jakości przy dłuższym czasie otwarcia migawki.

O zmroku lub w czasie błękitnej godziny, gdy Słońca już nie widać, przy fotografowaniu w trybie automatyki z preselekcją przysłony warto skorzystać z funkcji kompensacji ekspozycji, która umożliwia precyzyjne ustawienie prawidłowej ekspozycji. W celu uzyskania pełnej kontroli nad ekspozycją można też przejść na tryb manualny (M), zapewniający jeszcze większą swobodę sterowania ustawieniami przysłony i czasu otwarcia migawki.

Idealnie ostre zdjęcia przy słabym świetle można wykonać w trybie autofokusa lub ręcznego ustawiania ostrości. W trybie autofokusa użycie środkowego pola AF umożliwia szybsze ustawienie ostrości w warunkach słabego oświetlenia. Jeśli ustawianie ostrości nadal stanowi problem, włącz w obiektywie i aparacie tryb ręcznego ustawiania ostrości, włącz podgląd na żywo, powiększ obraz na wyświetlaczu LCD, korzystając z ekranu dotykowego lub przycisku plusa, a następnie obracaj pierścień ręcznego ustawiania ostrości, aż fotografowany obiekt będzie idealnie ostry. Trzecią opcją jest wstępne ustawienie ostrości na obiekcie, gdy jest jeszcze jasno, a następnie zablokowanie ostrości.

• Jeśli fotografując zmierzch, chcesz uwzględnić inne źródła światła, na przykład z oświetlonych budynków lub latarni, zachowaj ostrożność podczas pomiaru ekspozycji – aparat może ustawić dłuższy czas ekspozycji w celu doświetlenia ciemnych obszarów, co może doprowadzić do prześwietlenia i wypalenia jaśniejszych punktów w kadrze. Aby sobie z tym poradzić, skorzystaj z kompensacji ekspozycji. Jeśli większość kadru jest ciemna, najlepszym wyjściem jest kilkustopniowe niedoświetlenie zdjęcia. Lekkie niedoświetlenie ujęć zachodu Słońca ożywi również kolory.

• Upewnij się, że ustawienia są prawidłowe, sprawdzając na wyświetlaczu LCD nie tylko samo zdjęcie, ale również histogram. Histogram przedstawia graficznie zakres odcieni na fotografii. To błyskawiczna analiza wykonanego właśnie zdjęcia, która w przypadku fotografowania zachodu Słońca pozwala się od razu zorientować, czy jasne partie zdjęcia są prześwietlone. Jeśli wykres dotyka prawej strony ramki histogramu, oznacza to utratę szczegółów w jasnych obszarach. Gdy Słońce jest ujęte w kadrze, istnieje ryzyko utraty detali. W większości sytuacji nie stanowi to jednak przeszkody, jeśli większa część krzywej histogramu wskazuje wartości średnie.

• Wiele z powyższych wskazówek ma również zastosowanie podczas filmowania zachodu Słońca. Jeśli filmujesz bezpośrednio zachodzące Słońce, uważaj na efekt flary, który może spowodować utratę kontrastu. Aby temu zapobiec, wybierz mniejszy otwór przysłony – wpuścisz mniej światła i tym samym przyciemnisz ujęcie. Możesz też skorzystać z blokującego nadmiarowe światło filtra polaryzacyjnego lub z filtra rozpraszającego. Innym rozwiązaniem jest zupełnie pominięcie Słońca i skoncentrowanie się na oświetlanym jego gasnącymi promieniami krajobrazie (takie podejście sprawdza się również w przypadku fotografii). Aby zapewnić sobie więcej możliwości podczas edycji, staraj się zarejestrować jak najwięcej materiału z obu ujęć, póki masz jeszcze światło.

Sześć szybkich porad

1. Zawsze fotografuj w formacie RAW (NEF), aby mieć jak najwięcej informacji o zdjęciach. Ułatwi to ich późniejszą obróbkę.

2. Wybierz ustawienie balansu bieli „światło dzienne” lub „cień”, aby wydobyć głęboki błękit nieba podczas zmierzchu. Światła żarowe będą miały ciepły, żółtopomarańczowy odcień. W przypadku fotografowania w formacie RAW problemy z balansem bieli można skorygować później na komputerze.

3. Ogólna, praktyczna zasada: Słońce widoczne na niebie? Preselekcja przysłony. Słońce już zaszło? Ekspozycja manualna.

4. Fotografowanie zachodu Słońca z lampą błyskową może się wydawać zbyt oczywiste. Możesz jednak uzyskać bardziej naturalny efekt, zakrywając lampę filtrem światła żarowego lub ocieplającym.

5. Skorzystaj z gradientowego filtra szarego ND, zestawiając go z linią horyzontu, aby zredukować różnice w kontraście między jaśniejszym niebem a ciemniejszym pierwszym planem.

6. Jeśli nie jesteś nocnym markiem, fotografuj zachody Słońca jesienią i zimą. Ponieważ dni są wtedy krótsze, w zależności od położenia geograficznego Słońce zachodzi w Europie nawet około 15:30 (im dalej na północ i na wschód, tym wcześniej zachodzi zimowe Słońce).

Autorem prezentowanego artykułu i zdjęć jest Neil Freeman.