Nikon Imaging | Polska | Europa

Pięć łatwych porad dotyczących kompozycji w fotografii

Możesz nie zdawać sobie z tego sprawy, ale za każdym razem, kiedy zbliżasz aparat do oczu, podejmujesz decyzje dotyczące kompozycji. Krótko mówiąc, kompozycja to sposób wykadrowania zdjęcia, które zamierzasz zrobić. Na temat kompozycji napisano wiele książek. Prawdopodobnie każdy fotograf wykadruje dane ujęcie inaczej, jednak są pewne ogólne wytyczne, dzięki którym Twoje zdjęcia mogą być ciekawsze i bardziej wciągające.

Zasada trójpodziału

Zasada trójpodziału pomaga jak najbardziej wyeksponować fotografowany obiekt.

Kiedy spoglądasz przez wizjer lub patrzysz na monitor LCD aparatu, wyobraź sobie siatkę, jak do gry w kółko i krzyżyk, która została nałożona na kadr. Siatka ta dzieli obraz na dziewięć pól, które powstają po nałożeniu na niego czterech linii.

Pamiętaj, że w niektórych aparatach firmy Nikon jest opcja menu, która umożliwia włączenie siatki w wizjerze (lub na ekranie). Siatka pomoże Ci wykadrować obraz i nie będzie widoczna na zrobionym zdjęciu.

Zwróć uwagę na miejsca, w których przecinają się cztery linie. Zgodnie z zasadą trójpodziału najważniejsze elementy kompozycji najlepiej umieszczać właśnie w tych punktach przecięcia. Dzięki temu łatwiej uzyskać bardziej dynamiczne i ciekawsze zdjęcie.

Obiekt nie musi znajdować się dokładnie na przecięciu linii (w tzw. mocnym punkcie). Wystarczy, że będzie blisko niego, by zdjęcie było bardziej dynamiczne i lepiej skomponowane. Wypróbuj różne kompozycje, aby znaleźć taką, która jest według Ciebie najlepsza.

Dzięki siatce łatwiej też utrzymać linię horyzontu oraz zadbać o to, aby pionowe elementy na zdjęciu były proste.

© Diane Berkenfeld

D4, obiektyw AF-S NIKKOR 200-400mm f/4G ED VR II, 1/1600 s, f/4, ISO 200, pomiar centralnie ważony, preselekcja przysłony.

Tutaj widzimy siatkę nałożoną na zdjęcie dwóch rybitw wąsatych. Ich głowy znajdują się na przecięciach linii, zgodnie z wytycznymi zasady trójpodziału.

© Diane Berkenfeld

D4, obiektyw AF-S NIKKOR 200-400mm f/4G ED VR II, 1/1600 s, f/4, ISO 200, pomiar centralnie ważony, preselekcja przysłony.

To zdjęcie dwóch rybitw wąsatych w zoo jest doskonałym przykładem zastosowania zasady trójpodziału.

© Diane Berkenfeld

D4, obiektyw AF-S NIKKOR 200-400mm f/4G ED VR II, 1/800 s, f/4, ISO 200, pomiar centralnie ważony, preselekcja przysłony.

Na tym zdjęciu obiekt został umieszczony na siatce zgodnie z wytycznymi zasady trójpodziału.

© Diane Berkenfeld

D4, obiektyw AF-S NIKKOR 200-400mm f/4G ED VR II, 1/800 s, f/4, ISO 200, pomiar centralnie ważony, preselekcja przysłony.

To zdjęcie żyrafy siedzącej w trawie na terenie zoo jest świetnym przykładem dobrej kompozycji, stworzonej dzięki zasadzie trójpodziału.

Gdzie w ramach kompozycji umieścić linię horyzontu

Większość zdjęć wygląda lepiej, jeśli horyzont znajduje się poniżej lub powyżej środka kadru (nie bezpośrednio na środku zdjęcia). Wyjątkiem jest sytuacja, w której robimy zdjęcie odbicia. W takim przypadku horyzont w środku sprawdza się dobrze, ponieważ uzyskujemy te same elementy w górnej oraz w dolnej części zdjęcia – widok powyżej i odbicie poniżej.

© Diane Berkenfeld

D100, obiektyw AF VR Zoom-NIKKOR 80-400mm f/4.5-5.6D ED, 1/5 s, f/22 ISO 200, pomiar punktowy, tryb manualny.

Kiedy fotografujesz krajobraz, umieść linię horyzontu bliżej górnej lub (jak w tym przypadku) dolnej krawędzi kadru.

© Diane Berkenfeld

D4, obiektyw AF-S NIKKOR 200-400mm f/4G ED VR II, 1/800 s, f/4, ISO 200, pomiar centralnie ważony, preselekcja przysłony.

Zazwyczaj warto umieszczać linię horyzontu bliżej górnej lub dolnej krawędzi kadru, nie w samym jego środku. Jeśli jednak fotografujesz obiekt i jego odbicie, możesz złamać tę zasadę.

Elastycznie komponuj kadr

Fotografując ludzi lub zwierzęta, najlepiej uchwycić ich spojrzenie w ramach kadru. Jeśli na zdjęciu pojawia się aktywność, pozostaw więcej miejsca po tej stronie kadru, do której zmierza. W ten sposób uzyskasz bardziej naturalny efekt, a widz będzie miał wrażenie ruchu i doceni historię zdjęcia. Umieść obiekt w taki sposób, aby najwięcej wolnego miejsca było po stronie, w którą jest zwrócony.

© Diane Berkenfeld

D4, obiektyw AF-S NIKKOR 200-400mm f/4G ED VR II, 1/640 s, f/4, ISO 200, pomiar centralnie ważony, preselekcja przysłony.

© Diane Berkenfeld

Na tym zdjęciu płynący po wodzie łabędź czarny znajduje się w środku kadru, przez co kompozycja nie jest zbyt ciekawa.

© Diane Berkenfeld

Po wykadrowaniu zdjęcia i przesunięciu obiektu w prawy górny róg uzyskujemy bardziej interesującą kompozycję.

Na finalnym zdjęciu obiekt kieruje wzrok widza poprzez kadr – zgodnie z zasadą trójpodziału przed obiektem zostawiliśmy więcej pustego miejsca. © Diane Berkenfeld

Linie prowadzące

Kiedy fotografujesz budynki lub inne obiekty o wyraźnych liniach, skomponuj kadr w taki sposób, aby elementy architektury prowadziły wzrok widza przez całe zdjęcie. To właśnie te „linie prowadzące” mogą być głównym obiektem na zdjęciu. Mogą również posłużyć do tego, by skupić uwagę widza na wybranym obszarze zdjęcia – w jednym z jego kluczowych punktów.

Ciekawe kompozycje można też uzyskać dzięki liniom zakrzywionym. Mogą poprowadzić oko widza w kierunku różnych obszarów zdjęcia. Krzywe mogą być głównym obiektem lub (podobnie jak w przypadku linii prowadzących) mogą skupiać uwagę na określonych elementach.

© Diane Berkenfeld

D100, obiektyw AF-S VR Zoom-NIKKOR 24-120mm f/3.5-5.6G IF-ED, 1/60 s, f/4, ISO 200, pomiar centralnie ważony, tryb program.

Na tym zdjęciu widzimy, w jaki sposób zakrzywione linie obiektu mogą poprowadzić wzrok widza wzdłuż całego kadru.

© Diane Berkenfeld

D100, obiektyw AF-S NIKKOR 24-120mm f/4G ED VR, 1/90 s, f/5, ISO 320, matrycowy pomiar ekspozycji, tryb program.

Na tym zdjęciu wyraźnie zarysowane linie prowadzą wzrok widza z prawej strony do lewej, wzdłuż korytarza.

Wzory i tekstury

Obiekty o powtarzalnych wzorach również mogą ciekawie prezentować się na zdjęciach. Wzory, które powstały naturalnie lub zostały stworzone przez człowieka, mogą stanowić efektowne kompozycje. Przyjrzyj się elementom sceny, aby znaleźć wzory. Na przykład większość ludzi nie dostrzeże niczego ciekawego w skrzynce pełnej jabłek, jednak dzięki ciasnej kompozycji, obejmującej same owoce, możemy uzyskać powtarzający się wzór kolorów i kształtów. Warto również poszukać elementów przełamujących wzory. A gdyby ktoś umieścił jedno żółte jabłko w skrzynce zawierającej same jabłka czerwone? Uzyskalibyśmy zdjęcie z powtarzalnym wzorem, przełamanym (żółte jabłko) w punkcie, w którym można skupić uwagę.

Do naszych celów możemy również wykorzystać teksturę. Przybliż obiekt, korzystając z zoomu lub obiektywu do makrofotografii. W przypadku fotografowania wzorów lub tekstur nie musisz rejestrować całego obiektu. Tekstury mogą być miękkie, np. ptasie pióra, lub wyraziste – jak łuszcząca się farba lub faktura drewna.

Łuszcząca się i odpadająca farba pokrywająca łódź rybacką pozwala prześledzić, w jaki sposób na zdjęciu zachowuje się tekstura. Intensywne światło słoneczne padające na łódź podkreśla teksturę składającą się z wielu warstw łuszczącej się farby i rdzy.

© Diane Berkenfeld

D3X, obiektyw AF-S DX Micro NIKKOR 85mm f/3.5G ED VR, 1/200 s, f/7,1, ISO 160, matrycowy pomiar ekspozycji, tryb program.

Rozglądaj się uważnie

Większość ludzi przeglądających zdjęcia nie myśli o kompozycji, ale potrafi wskazać fotografię, którą miło się ogląda, nawet jeśli nie jest w stanie do końca wyjaśnić, dlaczego. Aby uzyskać lepsze kompozycje, poświęć nieco czasu na przeglądanie zdjęć zrobionych przez ludzi, których pracę podziwiasz. Zwróć uwagę na to, w jaki sposób umieszczają swoje obiekty w ramach kadru. Popatrz, jak dobierają tło. Co jest widoczne na zdjęciu, a co zostało pominięte? Następnie wróć do swoich zdjęć i zadaj sobie pytanie, w jaki sposób można je poprawić, zmieniając kompozycje.

Te porady to tylko punkt wyjścia. Pamiętaj, że od każdej reguły są wyjątki. Nie bój się złamać zasad, jeśli dzięki temu uzyskasz lepsze zdjęcie.


Autorką prezentowanego artykułu i zdjęć jest Diane Berkenfeld.